Спорт

ЎЗБЕКИСТОН – БЕРЛИН – 1:1


21.05.2019   3764

Андижон шаҳридаги “Соғлом авлод” ўйингоҳида жорий мавсумдаги дастлабки халқаро ўртоқлик учрашуви бўлиб ўтди. Жаҳон андозаларига мос ҳолда қайта реконструкция қилинган стадионда Ўзбекистон U-18 терма жамоаси (бош мураббий Отабек Ғуломхўжаев) футболчилари Германиянинг Берлин шаҳридаги тенгқурлари билан куч синашадилар.

Ўзбекистон футбол ассоциацияси ҳамда вилоят ҳокимлиги ташаббуси билан ташкил этилган учрашув ҳақиқий футбол байрамига айланди. Очилиш маросимида сўзга чиққан Андижон вилояти ҳокими Шуҳратбек Абдураҳмонов Германия ҳамда Ўзбекистон ўртасидаги манфаатли ҳамкорлик хусусида ҳам фикр юритиб, бугунги яшил майдондаги учрашув спорт соҳасидаги мулоқотнинг ифодаси эканлигини таъкидлади.

Ўртоқлик мақомидаги футбол спектакли қизиқарли курашлар, шиддатли ҳужумлар остида ўтди. Ўзига хос футбол байрамини мамлакатимизнинг таниқли санъат усталари ижросидаги гала концерт безади.

Муҳлислар кутган учрашувда дуранг натижа қайд этилди. Меҳмонларнинг бир тўпига мезбонлар чиройли гол билан жавоб қайтардилар.

ГЕРМАНИЯ ҲАҚИДА

Мамлакатнинг расмий номи


Германия Федератив Республикаси

Пойтахти
Берлин шаҳри

Сиёсий тузилиши


Икки қонун чиқарувчи органи Бундесрат (унга ерларнинг вакиллари киради) ва Бундестаг (парламент) дан иборат парламент туридаги федератив кўп партияли республика. Давлат бошлиғи – федерал президент. Ҳукумат бошлиғи – федерал канцлер.

Тили
Немис

Аҳолиси
Германия аҳолисининг сони 82,5 млн киши. Аҳоли сонига кўра Германия Европада Россиядан кейин иккинчи ўринни эгаллайди. Германия аҳолининг ўртача зичлиги 1 кв.м га 230 кишини ташкил этади. Европада бу кўрсаткич бўйича у фақат Нидерландия, Бельгия ва Буюк Британиядан кейин туради. Аҳолининг жойлашиши Франция каби битта шаҳар маркази устувор бўлган мамлакатлардагига қараганда камроқ нотекислиги билан тавсифланади. Аҳоли энг зич жойлашган ҳудуд Рейн-Рур конурбациясидан (Дортмунд ва Бонн орасида) жанубга, Рейн дарёси оқими бўйлаб юқорига, Франкфурт (Рейн-Майн) шаҳар агломерацияси орқали Рейн-Неккар конурбациясига, ундан эса жанубий-шарққа қараб чўзилган Рейн ўқи ҳисобланади.

Дини
29,5 млн протестант, 28 млн – католик, 40 минг – яҳудий, 1,7 млн – мусулмон бор.

Майдони
357 минг кв.км (дунёда 61-ўринда)

Географик ҳолати

Марказий Европадаги давлат шимол томонидан Дания билан, шарқдан Польша ва Чехия Республикаси билан, жанубда Австрия ва Швейцария билан, ғарбда Франция, Люксембург, Бельгия ва Нидерландия билан чегарадош. Шимолда Шимолий ва Балтия денгизлари билан ўралган. Мамлакат майдони 356733 кв.км.

Вақти
Ўртача Европа вақти Тошкент билан фарқи – минус 3 соат.

Маъмурий бўлиниши

Германия – федератив тузилишга эга давлат, таркибида 16 та тенг ҳуқуқли субъектлар – ерлар мавжуд, улардан учтаси – шаҳарлар (Берлин, Бремен ва Гамбург)

  • Баден-Вюртемберг – маркази Штутгарт
  • Бавария озод давлати – маркази Мюнхен.
  • Бранденбург – маркази Потсдам
  • Гессен –маркази Висбаден
  • Мекленбург-Олд Померания –маркази Шверин
  • Қуйи Саксония – маркази Ганновер
  • Шимолий Рейн-Вестфалия – маркази Дюссельдорф
  • Рейнланд- Пфальц – маркази Майнц
  • Саар – маркази Саарбрюккен
  • Саксония озод давлати – маркази Дрезден
  • Саксония-Анхальт- маркази Магдебург
  • Шлезвиг-Гольштейн – маркази Киль
  • Тюрингия озод давлати – маркази Эрфурт

Валютаси

Евро

Иқлими
Германияда қишда ўртача температура паст текисликда +1,50С дан тоғда -60С гача ўзгариб туради. Июль ойидаги ўртача температура: паст текисликда +180С ва жанубдаги ҳимояланган водийларда +200С. Ёғинлар: ойига 50-80 мм, барча йил фаслларида ёғади. Европанинг бошқа ғарбий ҳудудлари қатори Германия мўътадил денгиз иқлими билан ажралиб туради. Атмосферанинг умумий ғарбий циркуляцияси яққол ифодаланган, бунда совуқ кутб ҳавоси жанубга кириб бориб, сиртга яқин бўлади, иссиқ ҳаво эса шимолга томон ҳаракатланади ва нам чуқурликларга тортилади. Қишда Шимолий Атлантиканинг сувлари қуруқлиққа қараганда иссиқроқ бўлгани учун мазкур кенгликлар учун ўртадан анча юқорироқ температурани таъминлаб Европада иссиқ ҳаво тарқалади.

Байрамлари
1 январь – Янги йил, Жўшкин Жума, Пасха ва Пасха душанбаси, 1 май – Меҳнат куни, Меърож, 15 август – Улгуриш, 3 октябр – Германия бирлашган кун, 1 ноябр – Барча авлиёлар куни, 25, 26 декабр – Рождество.

Диққатга сазовор жойлари

Германиянинг энг чиройли ва асосий диққатга сазовор жойи ажойиб Бранденбург дарвозалари ҳисобланади. Ғарбий деворда “Берлин девори” нинг машҳур қисми сақланиб қолган. Авлиё Хедвиг собори, Цойгхауз биноси, Арсенал биноси, Берлин зоопарки, Авлиё Николай собори, Мариенкирхе черкови жуда жозибалидир. Уруш тугагандан сўнг шаҳардаги ёдгорликлар тикланди, унга Немис давлат операси, Бельвею қасри, Унтер-ден-Линден кўчаси, Шарлоттенберг қасри киради. Шунингдек, Берлин телеминораси, Ботаника боғи, Шаҳар кутубхонаси, Европа-Марказ, филармония ва бошқ. Германиянинг энг чиройли ва махобатли диққатга сазовор жойлари Фридрихштадтпалас, Александерплатц, Қизил Ратуша, Янги Синагога саройлари ва бошқ. бўлди.

Потсдам шаҳри Шлосс-Сансуси саройлари, шунингдек Вильгельм иккинчининг уйи билан машҳур. Бремен шаҳри Бозор майдони, Роланд ҳайкали, Ратуша, “Бремен мусиқачилари” ҳайкали билан машҳурдир. Гамбургда машҳур Гансемаркт, Хансевиртель, Нойе-Гансемаркт, Гергоф машҳур пассажлари бор. Бавария табиатининг хилма-хиллиги билан машҳур, бу ерда “Бавария ўрмони” жойлашган.

Қизиқарли фактлар

Биринчи босма китоб Германияда чиқарилган. Немисларга босма ишида биринчилик маъқул келган ва 1663 йилда биринчи журнал ҳам Германияда чиқарилган. Ҳозир Германия энг кўп китоб босиб чиқарадиган мамлакат саналади. Йилига 93 минг нашр дунё юзини кўради.

*****

Немис тилини фуқаролар астойдил ўрганади. Бу осон эмас. Чунки немис тилида 35 та шева бор. Германиянинг бирор четида яшайдиган немис нариги четида яшайдиган кишини аранг тушунади

****

Германияда пиво ишлаб чиқариш қонун билан тартибга солинади. Қулмоқли ичимлик таркибида сув, арпа, ачитқи ва қулмоқ (хмель) бўлиши лозим. Бир ярим мингга яқин тури бор.

*****

Германияда беш юз турдаги нон маҳсулоти тайёрланади.

****

Турли даврларда ҳар хил шаҳарлар Германиянинг пойтахти бўлган: Аахен, Регенсбург, Франкфурт-на-Майне, Нюрнберг, Веймар, Берлин, Бонн ва яна Берлин.

Немисларнинг ўнтадан саккизтасида велосипед бор. Ҳаттоки, қишда ҳам велосипедда сайр қилишни ёқтиришади.

«auz.uz» online гуруҳи.